Esbiejoes

Ze zijn er altijd. Ben je thuis, dan zitten ze voor de poort. Ben je onderweg, dan rijden ze achter je aan. In een winkel kijken ze over je schouder mee. Ze dragen een groen pak en een AK-47.

Zelfs Somalilanders die geen woord Engels spreken, weten wat wordt bedoeld met ‘SPU’, meestal lokaal aangeduid met een variant van ‘esbiejoe’. Special Protection Unit. Een groot woord voor slecht opgeleide, zwaar onderbetaalde, ongemotiveerde mannetjes die buitenlanders in dit land moeten beschermen tegen het Kwaad.

Wij hebben een stuk of zes esbiejoes. Tijdens kantooruren hangen ze rond bij de poort en de rest van de dag zitten ze in een hokje voor ons huis. Ze hebben geen werkuren, geen vrije dagen en verdienen zo’n veertig euro per maand. Het grootste deel daarvan geven ze uit aan Kat; takjes van een plant met een drogerende werking. De hele dag door kauwen ze erop om enig plezier te geven in hun bestaan. Als ze teveel gekauwd hebben, slaan ze wartaal uit, lopen als dronkelappen achter ons aan of lachen onbedaarlijk. Juist, dat zijn onze ‘Special Protection Units’!

Als humanitair werkers zouden we het liefst zonder hen doen; wapens en NGOs gaan niet goed samen. En veel veiliger voelen we niet door hun aanwezigheid. Maar we hebben geen keus. Alle buitenlanders in dit land zijn verplicht zich te laten omringen door esbiejoes. Als ik even naar de plaatselijke winkel loopt slingert er altijd eentje achter me aan, hopend dat ik wat te eten of drinken voor hem koop.

Eigenlijk zijn ze best triest: bijna geen inkomen, geen uitzicht op een betere toekomst en een onaards saai bestaan. Alleen maar zitten en kauwen. Dus al zouden we het liefst zonder hen leven, dat laat ik maar niet merken. In plaats daarvan probeer ik de paar woorden Somali die ik ken met hen te oefenen en ze het gevoel te geven dat we blij zijn dat ze onze Big Brothers zijn.

Lees verder